..กลับ..

สะล้อ

             สะล้อ เป็นคำเดียวกันกับคำว่า ทรอ ซึ่งเอกสารโบราณบางฉบับเขียนว่า ตะล้อ , ถะล้อ , ธลอ เป็นเครื่องดนตรีพื้นบ้านล้านนา ( ภาคเหนือ ) ใช้เล่นผสมกับซึงและขลุ่ย หรือ บรรเลงเดี่ยวก็ได้มีรูปทรงคล้ายซออู้ ซึ่งเป็นเครื่องสายของดนตรีไทย แต่วิธีทำไม่ประณีตเท่าซออู้และในส่วนของรายละเอียดอาจแตกต่างกัน เป็นต้นว่า กล่องเสียง        ( กะโหลก / กระโหล้ง ) ซึ่งทำจากกะลามะพร้าว ขอบสะล้อด้านหน้าปิดด้วยแผ่นไม้บางๆ ส่วนของซออู้นั้น ด้านหน้าปิดด้วยหนังและสายสะล้อใช้สายลวดหรือสายกีต้าร์ ส่วนซออู้นั้นเป็นสายเอ็นหรือสายไหมสะล้อใช้คันชักสี
 
นอกสายคล้ายซอสามสาย แต่ซออู้คันชักอยู่ในสาย คันชักเดิมที่ใช้หางม้าแต่ปัจจุบันหางม้าหายากจึงใช้สายเอ็นเส้นเล็กๆ แทน เอาหางม้าหรือขี้ขะย้า ( ขี้ขะย้ามีสองชนิดคือ ขี้ขะย้าจากมูลสัตว์ประเภทผึ้งชนิดหนึ่งและขี้ขะย้าจากยางไม้ประเภทยาง ซึ่งได้แก่ ยางนา , ยางป่าฯลฯ ) ซึ่งมีคุณสมบัติเหมือนยางสน นำมาถูไปมาที่หางม้าหรือสายเอ็น เพื่อให้เกิดความฝืดในการเสียดสีระหว่างหางม้ากับสายสะล้อ การเสียดสีทำให้เกิดเสียงขึ้นมา

ส่วนประกอบของสะล้อ
1. กะโหลก / กระโหล้ง ( กล่องเสียง ) สะล้อ ทำด้วยกะลามะพร้าวเจาะรูด้านหลัง ให้เป็นทางออกของเสียง ด้านหน้าปิดด้วยแผ่นไม้บาง ซึ่งเรียกว่า ตาดสะล้อ
2. หย่อง ( ก๊อบสะล้อ ) เป็นไม้ชิ้นเล็กๆ ใช้สำหรับรองสายสะล้อส่วนล่างให้ยกสูงจากตาดสะล้อ
3. คันทวน ( คันสะล้อ ) เป็นไม้กลมเสียบทะลุกะลาใกล้ๆ ขอบที่ปิดด้วยตาดสะล้อ
4. สายสะล้อ คือ สายที่เกิดเสียงขณะถูกสี ทำด้วยสายลวดโลหะ มี 2 สาย คือ สายเอกและสายทุ้ม
5. รัดอก เป็นเส้นกำหนดเสียง ใช้สายเอ็นหรือสายลวดเป็นห่วงรัดสายสะล้อรวมเข้ากับคันสะล้อส่วนบน
6. ลูกบิด ( หลักสะล้อ ) ทำด้วยไม้กลึงเรียวเล็กลง เสียบตรงปลายคอคันทวน สำหรับขันสายสะล้อให้ตึงหรือหย่อน เพื่อปรับเสียงตามความต้องการ
7. คันชัก ( ก๋งสะล้อ ) ทำด้วยไม้เนื้อแข็งหรือไม้ไผ่ โค้งงอคล้ายคันศร ขึงด้วยหางม้าหรือสายเอ็นเส้นเล็กๆ